Электрондук кирүү жана өрт коопсуздугу долбоор баскычында макулдашууга милдеттүү. Критикалык учурда адамдарды чыгууга киргизбеген кулпу - бул “жогорку коопсуздук” эмес, өмүргө коркунуч жана объектти пайдаланууга берүүгө тоскоолдук. Ар бир ТЗде болушу керек болгон негизги айырманы карап чыгалы.
Fail-safe жана fail-secure - айырмасы эмнеде
- Fail-safe (“бузулганда коопсуз”) - электр өчкөндө кулпу бөгөттөн чыгат. Эвакуация жолдорунда колдонулат: өрт учурунда жана электр өчкөндө эшиктер ачылат, адамдар чыгышат.
- Fail-secure (“бузулганда корголгон”) - электр өчкөндө кулпу жабык бойдон калат. Сакталуучулук артыкчылык болгон жерде колдонулат: сервердик, кампалар, бузулуу учурунда өзү эле ачылып калбашы керек болгон касса зоналары.
Ката - эвакуация эшигине fail-secure коюу. Тескери ката - жарык өчкөндө өзү ачылып кете турган сервердик бөлмөнү fail-safe кылуу.
Эшик физикалык кантип ачылат - режимди дал ушул аныктайт
Fail-safe/fail-secure режими - бул ПОдогу белги эмес, кулпулоочу түзүлүштүн физикасы. Үч типтүү учур:
- Электромагниттик кулпу (маглок) электр берилип турганда эшикти кармайт жана электр өчкөн замат коё берет. Табияты боюнча бул fail-safe: электр өчтү - эшик бош. Эвакуация жолдору жана айнек эшиктер үчүн массалык тандоо.
- Электр илгичи (электрозащёлка) эки аткарууда болот: fail-safe (электрсиз ачылат) жана fail-secure (электрсиз жабык). Аткарууну заказда тандашат - жаңылышууга болбойт, кийин алмаштыруу демонтаж дегенди билдирет.
- Врезной моторлуу же туткалуу автономдук кулпу ичкериден механикалык тутка менен ар дайым ачылат, электроникага жана батареянын кубатына көз каранды эмес. Мында эвакуация “темир” менен камсыздалат - автономдук кулпудагы мейманканалар жана турак жай үчүн маанилүү аргумент.
Кайсы эшикке кайсы режим
- Эвакуация жолдору, эвакуациялык тепкичтер, негизги чыгуулар - fail-safe: коркунучта жана электр өчкөндө ачылат.
- Сервердик, кампалар, касса жана акча зоналары - fail-secure: бузулууда жабык бойдон калат, баалуулуктар корголот.
- Батирлердин жана номерлердин кире бериш эшиктери - көбүнчө ичкериден механикалык тутка (эркин чыгуу дайыма), сыртынан карта же код.
- Кадимки кирүү зоналары - долбоор боюнча, көбүнчө ичкериден эркин чыгуу артыкчылыгы менен.
Өрт сигнализациясы менен байланыш - кантип иштейт
Эвакуация жолдорун бөгөттөн чыгарууну СКУД программасына гана жүктөөгө болбойт: контроллер катып калышы мүмкүн. Туура схема - аппараттык: өрт панелинен келген “Өрт” сигналы реле (кургак контакт) аркылуу эвакуация жолдорундагы маглоктордон электрди түз алат. Эшиктер бошойт, ал тургай сервер жана ПО ошол учурда жеткиликсиз болсо да. Бул электрика жана алсыз ток долбооруна салынат, монтаждан кийин “туураланбайт”.
Долбоордо эмне болушу керек
- Эшиктерди максаты боюнча классификациялоо: эвакуациялык, кызматтык сактоочу, кадимки кирүү зонасы.
- Өрт сигнализациясы менен байланыш: коркунуч сигналы боюнча эвакуация жолдорундагы эшиктер автоматтык түрдө бөгөттөн чыгат.
- Резервдик электр менен камсыздоо маанилүү чекиттер үчүн, система бузулганда болжолдуу иштеши үчүн.
- Механикалык шашылыш ачуу нормалар талап кылган жерде.
Кыргызстандын контексти
Объектти пайдаланууга берүү өрт көзөмөлүнөн өтөт, жана эвакуация жолдорунун дал келбеши - эскертүүлөрдүн жана кабылдоодон баш тартуунун көп кездешкен себеби. Акт кол коюлбай турган “кыялдагы кулпу” эч нерсеге турбайт. Ошондуктан өрт сценарийлерин жабдык сатып алганга чейин макулдашабыз, монтаждан кийин эмес.
Эмне үчүн муну “кийинкиге” калтырууга болбойт
Өрт сценарийлери жабдыкты тандоого, электр схемасына жана системанын топологиясына таасир этет. Аларды монтаждан кийин салуу - кайра жасоо дегенди билдирет. Ал эми өтпөгөн өрт кабылдоосу объектти пайдаланууга беришпейт дегенди билдирет, кулпу канчалык сулуу болбосун.
Кыскача
Эвакуацияда fail-safe, сакталуучу зоналарда fail-secure, өрт сигнализациясы менен байланыш жана электр резерви - булар тандоо эмес, объектти пайдаланууга берүү шарты. Биз өрт сценарийлерин долбоор баскычында эле ТЗге саябыз. Объектиңиз боюнча консультация керек болсо - бизге жазыңыз.
Материал маалыматтык мүнөзгө ээ. Так талаптар колдонуудагы өрт коопсуздугу нормаларына жана объекттин долбооруна жараша тактталат.